İRAN İSLAM CUMHURİYETİ, GÜÇ DENGESİ VE İRAN’DA MİLLİYETLER SORUNU

İran’da milliyetler sorunu artık salt kültürel veya kimliksel bir mesele olmaktan çıkmış, İslam Cumhuriyeti’nin bekası ve İran’ın gelecekteki siyasi düzeni denkleminde belirleyici unsurlardan biri haline gelmiştir. İran’ın geleceğine dair her stratejik değerlendirme, kaçınılmaz olarak şu gerçeği kabul etmek zorundadır: Mevcut merkezi siyasi yapı, merkez ile çevre arasında giderek derinleşen bir uçurumla karşı karşıyadır; hukuki, ekonomik, güvenlik ve jeopolitik boyutları eş zamanlı olarak derinleşen bir uçurum.
Son kırk yıldır İslam Cumhuriyeti, milliyetler sorununu güvenlikleştirme, kültürel kontrol ve idari merkeziyetçilik yoluyla yönetmeye çalıştı. Ancak bu politikaların sonucu, sürdürülebilir bir entegrasyon değil, yapısal hoşnutsuzluğun birikmesi olmuştur. Bugün, Fars olmayan bölgelerdeki siyasi güçlerin önemli bir kısmı, salt kültürel talep aşamasını geçerek siyasi ve egemenlik talebi aşamasına girmiştir. Bu dönüşüm, krizin doğasını değiştirmiştir.